8.9 Zelfgefinineerde functies

8.9 Zelfgedefinieerde functies

8.9.1 Functies en parameters

Werkbladfuncties uit Excel en VBA-functies zijn stukjes programma die jij kan gebruiken zonder de achterliggende programmacode te kennen. Je moet enkel weten hoe je een functie correct moet gebruiken. Hiervoor moet je uiteraard de functienaam kennen en de volgorde en het type van eventueel in te vullen parameters.

Nederlands	Engels	Parameters	Type resultaat
NU()	NOW()	0	datum/tijd
JAAR(Nu())	YEAR(Now())	1	numeriek
LINKS(A5;2)	LEFT(A,2)	2	tekst
DATUM(99;01;01)	DATESERIAL(99,01,01)	3	datum

Parameters zijn gegevens die nodig zijn om de functie te kunnen uitvoeren.

De opdracht bij de functie NU() luidt in feite 'Geef mij de datum van vandaag.'. Deze opdracht is als dusdanig duidelijk. De functie NU() heeft daarom géén parameters.
Met de functie JAAR vraag je naar een jaartal uit een datum. Natuurlijk moet je dan vertellen over welke datum het gaat. De functie JAAR heeft dus één parameter. Deze is van het type 'Date/Time'. Je kan moeilijk uit bijvoorbeeld een familienaam een jaartal halen...
De functie LINKS geeft je de n eerste tekens uit een reeks. Je geeft hier als parameters dus de bedoelde tekenreeks (of het celadres) en het gewenste aantal op. Hier zijn 2 parameters die bovendien van een verschillend type zijn. Je moet ze daarom in de juiste volgorde opgeven! De volgorde der parameters wordt door de programmeur(s) van de functie bepaald en is dus een kwestie van conventie. Eenmaal de volgorde vastgelegd moet de gebruiker (jij dus) deze volgorde strikt respecteren.
De functie DATUM tenslotte heeft 3 parameters. Ze zijn alle van het type numeriek.

Een functie levert steeds een resultaat (een gegeven) opdit in tegenstelling tot een subprocedure die één of meerdere acties uitvoert. Het gegeventype van het resultaat kan één van de gegeventypes zijn die bij variabelen voorkomen.

Je kan ook zelf dergelijke programmaatjes schrijven en de mogelijkheden van Excel dus uitbreiden en aan je wensen aanpassen!

Voorbeeld

Je wil een functie schrijven om een geldbedrag in één van de EMU-munten om te rekenen naar EURO. Naast het bedrag moet je dus ook de munt opgeven. Je hebt dus straks een functie met 2 parameters. De programmeur kiest zelf hoe de munt moet aangeduid worden bijvoorbeeld dmv. de courante afkortingen (BEF, DEM, ...). of dmv van een getal. Vanaf 31 december 1998 is de waarde van de munt van de 11 EMU-landen tegenover de EURO definitief vastgelegd:

1 EURO is		Function EURO(x As Single, y As String) As Single Select Case UCase(y) Case "BEF", "LUF" EURO = x / 40.3399 Case "DEM" EURO = x / 1.95583 Case "ESP" EURO = x / 166.386 Case "FRF" EURO = x / 6.55957 Case "IEP" EURO = x / 0.787564 Case "ITL" EURO = x / 1936.27 Case "NLG" EURO = x / 2.20371 Case "ATS" EURO = x / 13.7603 Case "PTE" EURO = x / 200.482 Case "FIM" EURO = 5.94573 End Select End Function
40,3399	BEF
1.95583	DEM
166,386	ESP
6.55957	FRF
0.787564	IEP
1936.27	ITL
40.3399	LUF
2.20371	NLG
13.7603	ATS
200.482	PTE
5.94573	FIM

Je merkt een aantal gelijkenissen met een 'gewone' macro of een subprocedure. Hier heb je een functieprocedure.

Werkwijze:

In de beginregel schrijf je 'Function' in plaats van 'Sub' gevolgd door de (zelfgekozen) functienaam
Achter de functienaam schrijf je de variabelennamen die je als parameter wil gebruiken met hun type. Parameters in de functietekst kun je inderdaad beschouwen als variabelen waarin de waarden die meegestuurd worden bij de oproep of het gebruik van de functie gestockeerd zullen worden. Je maakt hier dus geheugenlocaties zonder de opdracht DIM te gebruiken.
Achteraan de eerste regel staat het type van het resultaat dat de functie zal opleveren.
De laatste opdracht van een functie dient om aan de functie haar waarde of resultaat toe te wijzen. In het voorbeeld is dit de opdracht 'EURO= ...'. Omdat de functie een meerkeuzestructuur bevat om de juiste waarde te berekenen komt deze opdracht meerdere keren voor.
De laatse regel luidt steeds 'END FUNCTION'.

Je kan deze functie nu vanuit het werkblad waarin ze is gemaakt oproepen. In paragraaf 8.11 leer je hoe je zelfgemaakte functies overal kan gebruiken.

Bemerk dat je een functie niet kan opnemen met de macrorecorder.

8.9.2 Optionele parameters

Stel dat je in de functie EURO meestal de omrekening naar BEF wil maken. Het zou dan handig zijn de tweede parameter alleen maar te moeten opgeven indien je een andere munt dan de BEF bedoelt. Dit kan door de tweede parameeter optioneel te maken en er een standaardwaarde aan toe te wijzen. Enkel de eerste regel van de functie verandert:

Public Function EURO(x As Single, Optional y As String = "BEF") As Single

Werkwijze:

schrijf vòòr de parameter die je optioneel wil maken het woord 'Optional'.
schrijf achter het type van deze parameter '= <waarde>' om de standaardwaarde aan te geven.

Onthou:

je kan meerdere optionele parameters gebruiken
optionele parameters moeten steeds achteraan in de lijst der parameters staan!

Oefeningen: