SFI Home
| Dialectproject SIP - Eigen bijdrage SFI Poperinge | |
| Vlamsch over de schreve |  |
| Inleiding - Geschiedenis - Folk - Poëzie - Toneel |
| De schreve, de grens die de Westhoek deelt in een West-Vlaams en een Frans-Vlaams gedeelte, is geen etnische grens, maar een staatkundige grens. Niet verschillen tussen mensen, maar tegengestelde machtsbelangen van naties hebben deze "schreve" getrokken. | Kaart |
| In de
dertiende-veertiende eeuw verzette het graafschap
Vlaanderen zich tegen de centraliserende
politiek van de koningen van Frankrijk,
leenheren van Vlaanderen (Guldensporenslag
1302). Vlaanderen bleef zelfstandig. Later kwam Vlaanderen toch in een groter geheel, de Nederlanden, die deel uitmaakten van een machtsblok (Bourgondië, later Habsburg) dat in oppositie was met Frankrijk. |
|
| De machtsstrijd tussen deze blokken heeft de grens tussen Frankrijk en Vlaanderen bepaald. In de zeventiende eeuw werd het zuidwestelijk deel van het voormalige graafschap Vlaanderen door Frankrijk geannexeerd. De Westhoek werd verdeeld over twee staten. De steden Veurne in het noorden en Poperinge in het zuiden werden grenssteden aan deze kant van de "schreve". | Chronologie |
| In het noordwesten
van het door Frankrijk geannexeerde gebied, in de
Franse Westhoek, van Rijsel tot Duinkerke, tussen
Leie en de zee, was de moedertaal Vlaams. Eeuwenlang
is Vlamsch daar de omgangstaal gebleven. Pas in de tweede helft van de twintigste eeuw hebben maatschappelijke veranderingen het Vlamsch als omgangtaal teloor doen gaan. Kinderen liepen langer school. In de scholen werd het Vlamsch verboden. Wie zijn moedertaal durfde te spreken, werd bestraft. Ook uit de huisgezinnen verdween het Vlamsch gaandeweg. Vlamingen trouwden meer en meer met niet-Vlamingen. Frans werd de omgangstaal. Kinderen leerden het Vlamsch niet meer van hun ouders. |
Kaart |
| In de laatste
decennia van de twintigste eeuw bloeit de
belangstelling voor de Vlaamse herkomst en de
Vlaamse taal echter weer op. Vooral de
generatie die als kind nog Vlamsch gesproken
heeft, gaat op zoek naar zijn roots, naar zijn
"wettels". Dit vernieuwd regionaal
bewustzijn past overigens in een breder Europees
kader. Overal in Europa voelen veel mensen, ook
jongeren, zich (weer) verbonden met hun regio.
Tegelijk staat men open voor de eigenheid van
andere regio's. Het streven om taal en cultuur, historisch bewustzijn en gevoel voor eigenwaarde weer tot leven te brengen werd door Nederlandstaligen uit Vlaanderen en Nederland ondersteund. Vele initiatieven werden genomen of gesteund door het Komitee voor Frans-Vlaanderen (opgericht in 1947). |
| Jozef
Deleu (uitg.) Frans Vlaanderen Uitgeverij Lannoo, Tielt en Bussum 1982 |
| Komitee
voor Frans-Vlaanderen Een halve eeuw werking voor en in Frans-Vlaanderen Jubileumboek 1947-1997 KFV Waregem 1997 |