Om leerlingen aan te zetten om zelf kennis te construeren en complexe problemen op te lossen, wil men meer aandacht voor vaardigheden.
Diverse doelen en didactische werkvormen dienen op elkaar afgestemd te worden om een uitgebalanceerd curriculum uit te bouwen. Hierbij wil men vooral vakkencombinerende initiatieven koppelen aan levensechte contexten. Om deze vernieuwing extra te stimuleren wordt de vrije ruimte gecreëerd.
In januari start het VVSKO een navorming rond de vrije ruimte met ondermeer een inspiratiehandboek voor de leraar. Omdat momenteel reeds heel wat leraren Aardrijkskunde betrokken zijn in de gesprekken rond de vrije ruimte op hun school doet de leerplancommissie Aardrijkskunde een aantal suggesties voor een invulling van de vrije ruimte. Deze suggesties zijn louter inspirerend bedoeld.
Vb.1:
Mobiliteit en schoolvervoersplan
“Mobiliteit
in ruimtelijke beleid” is een deel van de vakoverschrijdende eindtermen
Milieueducatie.
Om
subsidiëring van het Vlaams Gewest te verkrijgen bij het herinrichten van een
verkeersonveilige schoolomgeving langs een gewestweg is een schoolvervoersplan
noodzakelijk.
Betrokken
disciplines
Aardrijkskunde,
Geschiedenis, Cultuur-en Gedragswetenschappen, Fysica, Nederlands, ICT
Beschrijving
Het
realiseren van een deel van de vakoverschrijdende eindtermen
“Verkeer en mobililiteit in ruimtelijke beleid” door middel van het
meewerken aan het opstellen van een schoolvervoersplan in een jaarproject .
Vb.2:
Sociale differentiatie en segregatie in grote steden
Het is
de bedoeling om leerlingen over vooroordelen ten aanzien van bepaalde
medeburgers, spontaan heen te laten stappen door hen bepaalde stadswijken in hun
eigen stad met samenlevingsproblemen te laten bestuderen.
Betrokken
disciplines
Aardrijkskunde,
Geschiedenis, Esthetica , Gedragswetenschappen
en Cultuurwetenschappen (binnen humane wetenschappen), Nederlands,
Wiskunde
Beschrijving
De
sociaal ruimtelijke mechanismen van sociale differentiatie (etnische oorsprong,
inkomen, opleiding, beroep) en residentiële differentiatie (grondprijs, huur-
of koopprijs, woningmarktmechanismen) leiden tot segregatieverschijnselen (
scheidingsprocessen in stadswijken ) en vormen van selectie (in scholen) en
discriminatie ( op de woningmarkt).
a.
Begrippen en mechanismen van sociale differentiatie en – segregatie
b.
Analyse van residentiële en sociale differentiatie in eigen stad
c.
Monitoring en confrontatie op terrein
d.
Evaluatie: van confrontatie naar oplossingen ?
Kan ook
toegepast worden op landelijk gebied (cfr. studie Henk Meert i.o.v. Koning
Boudewijnstichting: armoede op platteland in Vlaanderen)
Vb. 3
Spin-off van de ruimtevaart
Het is
de bedoeling om praktische toepassingen, door de ruimtevaart geïnduceerd, te
bestuderen. Dit kan kaderen binnen een project micro – macro in de kosmos.
Aardrijkskunde,
Fysica, Chemie, Biologie, Geschiedenis
De
belangrijkste toepassingen situeren zich voor aardrijkskunde op het vlak van de
teledetectie. Hierbij kan naast het uitwerken van het principe van teledetectie
(fysica), de analyse van
satellietbeelden aan bod komen.
Vb. 4
Mensen op reis: over migratie en vluchtelingen
De druk
van de groeiende wereldbevolking aan de grenzen van Fort Europa is zeer groot en
groeit nog steeds. De buitengrenzen van de EU worden afgesloten voor
inwijkelingen uit de rest van de wereld. Vluchtelingen uit Afrika en het
Midden-Oosten proberen via boot en vliegtuig naar Europa te komen. Inwoners uit
het voormalige Oostblok verstoppen zich in vrachtwagen en doorkruisen als
verstekelingen ons kleine land op weg naar Engeland. De grootsteden tellen
steeds meer inwoners van vreemde afkomst en kleuren de binnensteden door de
afwezigheid van de echte Belgen. Australië, Nieuw-Zeeland, Canada en
de Verenigde Staten pleiten en zorgen voor een versterking van de
grenzen. Muren, paspoortcontroles, grenspolitie, inwijkingnormen kunnen de
mensenmassa’s niet tegenhouden.
Aardrijkskunde,
Geschiedenis, Nederlands, vreemde talen, Economie, Godsdienst, Gedrags- en
Cultuurwetenschappen.
Bij de
uitwerking van het thema is het nodig om vanuit de kennis van verschillende
waarnemingen en de eigen inbreng de leerlingen een gemotiveerde en sociale
vorming te laten opbouwen. De analyse van het eigen leefsituatie als leerling en
de confrontatie met de leefwereld van anderen elders in de wereld verhoogt de
relativering van de eigen problemen en wakkert het besef aan dat onze huidige
rijkdom in tijd en ruimte slechts voor een korte periode is.
Bovenstaande
inspirerende voorbeelden zullen via navormingsinitiatieven (inspiratiehandboek)
verder uitgewerkt worden.