Economie

 

1       BZL EN EVALUATIE: TWEE HANDEN OP ÉÉN BUIK

 

Vorig jaar startte de bijdrage voor economie-handel met het volgende: In nieuwe leerplannen krijgt begeleid zelfstandig leren meer en meer een plaats binnen het luikje van de didactische wenken om leerplandoelstellingen te realiseren.

Als je spreekt over begeleid zelfstandig leren, dan hoort evaluatie daarbij. Leerplannen geven duidelijk aan welke evaluatievormen je als leraar kunt hanteren.

 

Toen mijn kinderen klein waren kregen ze tijdens de grote vakantie taakjes. Aan het prikbord in de keuken hing een briefje met de drie namen. Naast hun naam konden ze streepjes verdienen als ze de werkjes goed ‘opleverden’. Soms waren deze maar half en half gedaan. Een gesprekje spoorde hen aan om dan toch maar een taak volledig af te werken. Ook gebeurde het dat de kinderen zelf een streepje naast hun naam mochten plaatsen. Dit kon nadat ze bij zichzelf nagingen of hun opdracht was volbracht. Naarmate de vakantie voorbijvloog begonnen ze ook mekaars werk te beoordelen. Het opzet was dan meestal om de andere een streepje te ontfutselen … Gelukkig zijn de kinderen nu  groter en is het blaadje aan het prikbord al lang verleden tijd.

 

Bovenstaand verhaal herken je ook in de klas. Co-evaluatie brengt een evaluerende dialoog tussen leraar en leerling op gang. Bij zelfevaluatie evalueert de leerling zichzelf. Peerevaluatie laat leerlingen toe elkaar te beoordelen.

 

Hoe je met deze evaluatievormen binnen bzl omspringt vraagt overleg tussen vakleraren, zowel horizontaal als verticaal. Leraren van de derde graad hebben er alle belang bij te weten hoe hun collega’s in de eerste en tweede graad evalueren. Door een gestructureerd overleg kan het gevoel van extra planlast verminderen. Ook zullen de leerlingen hierbij gebaat zijn.

 

Onderstaande grafiek kan een aanzet geven om op vakvergaderingen te werken rond de optimalisatie van afspraken rond bzl en evaluatie.

 

Wat krijg je op de grafiek?

 

-> Op de horizontale as staan de leerjaren.

-> De verticale as vermeldt een procentuele indeling.

-> Een stijgende curve (bzl en eva)

-> Een dalende curve (bzw en eva)

         (eva = evaluatie)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Welke redenering schuilt achter de grafiek?

 

1       De bzl en bzw curven

 

De leerling moet de kans krijgen om te groeien naar bzl. Dit betekent dat bzl in een eerste jaar verschilt van bzl in een zesde of zevende jaar. In de lagere jaren ligt de klemtoon vooral op bzw: begeleid zelfstandig werken. Hierbij brengt de leraar de inhouden aan. Daarna kunnen de leerlingen gestructureerd en met de leraar als coach de inhouden verwerken.

 

De overstap van bzw naar bzl mag niet bruusk gebeuren.

 

Duidelijke graadoverschrijdende afspraken binnen de vakwerkgroep kunnen de leerling helpen om de stap te zetten van bzw naar bzl.

 

De leerling krijgt hierdoor de kans om een brug te bouwen tussen bzw en bzl.

 

 

2       De beide eva-curven

 

Productevaluatie neemt af naarmate de jaren vorderen. Gelijktijdig wint procesevaluatie aan belang. Leerlingen zullen meegroeien met de gebruikte evaluatievormen. Het is logisch dat bijvoorbeeld peerevaluatie in een derde graad een andere aanpak vraagt dan die in de eerste graad.

In de eerste graad worden de leerlingen geconfronteerd met heel eenvoudige evaluatiemodellen met een beperkt aantal parameters. De modellen worden geleidelijk aan complexer in de volgende graden waarbij je nieuwe criteria afspreekt om hogere leervormen te evalueren. Ook binnen de praktijk van zelf- en peerevaluatie zien we een gelijkaardige opbouw.

 

Uit het bovenstaande blijkt dat je een lijn kunt steken in bzl en evaluatie. Leerlingen en ouders vragen naar evaluatiemodellen die doorzichtig en eenvoudig zijn. Leraren vragen daarnaast om de evaluatievormen beheersbaar te houden.

 

Doorzichtigheid, eenvoud en beheersbaarheid. Hoezo?

 

Wat zou je denken van het volgende?

 

-> graadoverschrijdend een zicht hebben op de tijdstippen waarop verschillende attitudes en vaardigheden aan bod komen;

-> een zicht hebben, over de jaren heen, op het gewicht van attitudes en vaardigheden;

-> een herkenbare vormgeving van evaluatierapporten ontwikkelen over de diverse graden heen.

 

Om dit eerste deel af te ronden krijg je nog twee vragen die op de werkvloer leven.

 

VRAAG 1: Hoe kan ik een klas van 25 leerlingen evalueren?

 

Antwoord: Hou rekening met de haalbaarheid van de evaluatie. Voorkom dat je als een boekhouder rondloopt … Je kunt de leerlingen op voorhand een redelijke score toekennen, bijvoorbeeld 7/10. Je past een cijfer slechts naar boven of naar beneden aan als dit nodig is.

 

VRAAG 2 In de les probeer ik zoveel mogelijk te noteren rond de evaluaties. Thuis schrijf ik dit beknopter uit. Het omzetten van de geplaatste streepjes naar punten is telkens voor mij een hele klus. Hoe kan ik efficiënter werken?

 

Antwoord: Een digitaal evaluatiesysteem kan de oplossing bieden. Je hebt een computer of laptop nodig. Tijdens de les evalueer je als het nodig is (zie ook hierboven). Het programma zorgt zelf voor de omzetting naar punten. Kortweg, op het einde van de les bewaar je alle doorgevoerde wijzigingen. Lees hier meer.

 

 

 

 

2       EEN TWEELUIKJE

 

2.1    Hoe zit dat nu precies met de nieuwe regelgeving rond het attest bedrijfsbeheer?

 

Voor wie op 1 september 2006 start in een zesde jaar wijzigt er niets. De oude regeling blijft voor deze leerlingen van toepassing.

Hij/zij die op 1 september 2006 start in een vijfde jaar, zal het attest slechts bekomen als hij/zij voldoet aan de checklist.

Het attest mag dan aan die leerling pas worden uitgereikt als je kunt aantonen dat die leerling voldoet aan alle items van de checklist. Lees hier meer.

 

 

2.2    Hoe zit dat nu met het aangepaste leerplan economie in de tweede graad aso? En wat doen we met boekhouden?

 

Leerlingen die op 1 september 2006 in 4 economie zitten vallen nog onder het oorspronkelijke leerplan. Pas na realisatie van dit leerplan kun je de vernieuwingen uit thema 4 erbij nemen. In 3 economie start je wel met het vernieuwde leerplan.

Voor boekhouden, lees hier meer.

 

 

3       TOT SLOT

 

Mocht je vragen of suggesties hebben, dan mail je mij op marc.dejonckere@telenet.be.

 

Initiatieven vanuit de vakbegeleiding en stuurgroepen, informatie rond infosessies en nascholingen, vakgebonden info, info voor startende leraren en nog veel meer vind je op http://www.sip.be/dpb/econ/econ.htm.

 

 

Ook het bekijken waard zijn de volgende sites:

 

www.handelsonderwijsbedrijfsdocs.be

http://www.o-twee.be/bedrijfsdocs/default.asp

 

“Bedrijfsdocs voor het onderwijs”

(1 website met 2 webadressen)

http://www.o-twee.be/o2/ondvdklas.asp

 

"Ondernemer voor de Klas"

5 tot 16 februari 2007

 

http://www.o-twee.be/o2/sam.asp

 

SAM-schaal (NIEUWE VERSIE)

 

 

Marc Dejonckere

 

Dag van handel en economie

zaterdag 10 maart 2007

KULeuven Campus Kortrijk (KULAK) E. Sabbelaan 53, 8500 Kortrijk
alle leraren handel en economie