Vrije ruimte in de 3^de graad

een voorstel …

Een vakoverschrijdend initiatief voor de vakken:

AARDRIJKSKUNDE

ECONOMIE

GESCHIEDENIS

onder de noemer ACTUELE VRAAGSTUKKEN

De bedoeling van de vrije ruimte is vakoverschrijdend te werken.

Zo kunnen bijvoorbeeld de vakken aardrijkskunde, economie en geschiedenis samengaan. De drie vakken kunnen onder de noemer ‘Actuele vraagstukken’ in de vrije ruimte van alle richtingen uit de derde graad worden ingepast.

Dit is een graadsengagement voor de twee leerjaren van de derde graad.

Doelgroepen :

5des : 1 uur/week

6des : 2 uur/week

Bedoeling is jongeren in groep én zelfstandig te laten werken aan vakoverschrijdende thema’s zoals bijvoorbeeld honger, water, olie, aids, fundamentalisme, … Achteraf gaan de leerlingen met elkaar in discussie.

Het gaat om een leerlinggestuurd proces, waarbij zelfsturend leren vooraan staat en de leerkracht volledig als begeleider-coach fungeert. Het gaat dus om een initiatief dat volledig beantwoordt aan de nieuwe visie op onderwijsdidactiek.

· Voorwaarde : leerlingen moeten ruime mogelijkheden (bibliotheek, optimale ICT-toegankelijkheid) ter beschikking hebben om het nodige opzoekingswerk op school te kunnen verrichten. Voor het discussiemoment (een heus ‘parlement’) moet een gepaste ruimte worden gevonden.

· Proces :

1) In de 5des (1 uur) leren de leerlingen de basisregels van elke stap. Hoe zelf op zoek gaan naar informatie? Hoe van probleemstelling tot analysevorming komen? Hoe samenwerken binnen de eigen groep om tot een eerste stellingname te komen? Hoe een discussie voeren : persoonlijk en als groep? Hoe via confrontatie tot gezamenlijke resoluties komen?

2) In de 6des (2 uur) wordt dit voorbereidende werk dan geconcretiseerd. Er worden thema’s aangereikt waarrond de leerlingen zich moeten verdiepen, moeten samenwerken, moeten discussiëren om uiteindelijk tot een finaal standpunt te komen.

· Voorstel :

1) In de 5des ligt de klemtoon op het zelfonderzoekend leren. De leerlingen werken de meeste tijd individueel, maar er zijn ook oefeningen, mogelijkheden tot groepswerk en discussies.

2) In de 6des wordt in groepen gewerkt. Bedoeling is namelijk dat zij elkaar aanvullen en als groep gaan functioneren en discussiëren. Het schenkt hen de gelegenheid om onderwerpen uit te diepen waarvoor er geen tijd bestaat in de vakken zelf. De bekroning van dit graadsengagement vormt het plenum, waarbij de groepen met elkaar in discussie treden en tot consensus komen. De hele procedure verloopt formeel volgens de in de vijfdes aangeleerde methodes. Leerkrachten fungeren als voorzitter van het plenum én als juryleden. Eventueel kan overwogen worden om de discussie in het Engels en/of Frans te houden, al naargelang de deelname van deze vakken in het project. De goedgekeurde resoluties kunnen dan overgemaakt worden aan de school (-eventueel op te nemen op de website van de school-), de inrichtende macht en de ouders.

3) Deze formule is uiteraard bedoeld om in de eigen school doorgang te laten vinden. Na enige ervaring terzake, kan dit initiatief ook uitgroeien binnen de scholengemeenschap of leiden tot deelname aan één van de jongerenparlementen : Europolis, European Youth Parliament (EYP), Model European Parliament (MEP).

· Evaluatie :

Er kan een afzonderlijke evaluatie gebeuren voor het initiatief zelf ofwel kan de evaluatie gebeuren binnen de deelnemende vakken. Het komt er hoe dan ook op aan dat de leerlingen, na de fase van de zelfstudie, als groep gaan optreden.

Infosessies ‘Vrije ruimte ‘ worden tijdens het schooljaar 2003-2004 voorzien.

Hou hiervoor de link Nascholingen in de gaten.

Marc Dejonckere

begeleider economie