Leerlingen uit de eerste graad worden verondersteld op het
einde van het 2de jaar te kiezen voor een verdere opleiding in het
ASO of voor een overstap naar het TSO. Deze overstap zorgt ervoor dat de
instroom in het TSO vlot kan gebeuren.
Een overstap naar het TSO tijdens de tweede graad of op het
einde van de tweede graad zal extra inspanningen van de betrokken leerling
vergen. Motivatie en een positieve gedrevenheid zijn belangrijke sleutels op
succes.
In de tweede graad van het ASO komt boekhouden normaal gezien in het eerste leerjaar voor met een
beperkt aantal lestijden. Wie de stap naar het TSO vanuit de tweede graad zet
doet dat het best zo vroeg mogelijk. Een leerling die overstapt zal boekhouden
moeten inhalen. De stuurgroep
TSO/BSO zal een aanbod verzorgen. Half maart buigt deze
stuurgroep zich over de praktische uitwerking (dit
is ondertussen gebeurd; lees hier meer).
Instappen in de richting economie in de derde graad vanuit
een niet-economierichting is wettelijk mogelijk. Het
leerplan van de derde graad schrijft voor dat een overstap kan mits het volgen
van een inhaalprogramma. Lees hier
meer. Een overstap moet duidelijk overwogen
en gemotiveerd worden.
De vrije ruimte in de 3de graad
De bedoeling van de vrije ruimte is vakoverschrijdend te
werken.
Zo kunnen bijvoorbeeld de vakken aardrijkskunde, economie en
geschiedenis samengaan. De drie vakken kunnen onder de noemer ‘Actuele
vraagstukken’ in de vrije ruimte van alle richtingen uit de derde graad worden
ingepast.
Dit is een graadsengagement voor de twee leerjaren van
de derde graad.
Doelgroepen :
5des
: 1 uur/week
6des : 2 uur/week
Bedoeling is
jongeren in groep én zelfstandig te laten werken aan vakoverschrijdende thema’s
zoals bijvoorbeeld honger, water, olie, aids, fundamentalisme, … Achteraf gaan
de leerlingen met elkaar in discussie.
Het gaat om een leerlinggestuurd proces, waarbij zelfsturend leren
vooraan staat en de leerkracht volledig als begeleider-coach
fungeert. Het gaat dus om een initiatief dat volledig beantwoordt aan de nieuwe
visie op onderwijsdidactiek.
·
Voorwaarde : leerlingen moeten ruime mogelijkheden
(bibliotheek, optimale ICT-toegankelijkheid) ter beschikking hebben om het
nodige opzoekingswerk op school te kunnen verrichten. Voor het discussiemoment (een heus ‘parlement’) moet een gepaste
ruimte worden gevonden.
·
Proces :
1)
In de 5des (1 uur) leren de leerlingen de basisregels van
elke stap. Hoe zelf op zoek gaan naar informatie? Hoe van probleemstelling tot
analysevorming komen? Hoe samenwerken binnen de eigen groep om tot een eerste
stellingname te komen? Hoe een discussie voeren : persoonlijk en als groep? Hoe
via confrontatie tot gezamenlijke resoluties komen?
2)
In de 6des (2 uur) wordt dit voorbereidende werk dan
geconcretiseerd. Er worden thema’s aangereikt waarrond de leerlingen zich
moeten verdiepen, moeten samenwerken, moeten discussiëren om uiteindelijk tot
een finaal standpunt te komen.
·
Voorstel :
1) In de
5des ligt de klemtoon op het zelfonderzoekend leren. De leerlingen werken de
meeste tijd individueel, maar er zijn ook oefeningen, mogelijkheden tot
groepswerk en discussies.
2) In de
6des wordt in groepen gewerkt. Bedoeling is namelijk dat zij elkaar aanvullen
en als groep gaan functioneren en discussiëren. Het schenkt hen de gelegenheid
om onderwerpen uit te diepen waarvoor er geen tijd bestaat in de vakken zelf.
De bekroning van dit graadsengagement vormt het plenum, waarbij de groepen met
elkaar in discussie treden en tot consensus komen. De hele procedure verloopt
formeel volgens de in de vijfdes aangeleerde methodes. Leerkrachten fungeren
als voorzitter van het plenum én als juryleden. Eventueel kan overwogen worden
om de discussie in het Engels en/of Frans te houden, al naargelang de deelname
van deze vakken in het project. De goedgekeurde resoluties kunnen dan
overgemaakt worden aan de school (-eventueel op te nemen op de website van de
school-), de inrichtende macht en de ouders.
3) Deze
formule is uiteraard bedoeld om in de eigen school doorgang te laten vinden. Na
enige ervaring terzake, kan dit initiatief ook uitgroeien binnen de
scholengemeenschap of leiden tot deelname aan één van de jongerenparlementen : Europolis, European Youth
Parliament (EYP), Model European Parliament (MEP).
·
Evaluatie :
Er kan een afzonderlijke evaluatie gebeuren voor het initiatief zelf ofwel kan de evaluatie gebeuren binnen de deelnemende vakken. Het komt er hoe dan ook op aan dat de leerlingen, na de fase van de zelfstudie, als groep gaan optreden.
Marc Dejonckere
begeleider economie