DIOCESANE  PEDAGOGISCHE  BEGELEIDINGSDIENST

BRUGGE

 

Baron Ruzettelaan  435    •    8310   Assebroek

 

tel.  (050) 37 26 75  •  fax:  (050) 35 45 08  •  e-mail:  dpb@dpbbrugge.be

www.dpbbrugge.be

 

 

 

Verwachtingen en suggesties in verband met de aansluiting
LEERPLAN – LEERBOEK – LEERLINGENNOTITIES

 

 

1   AANSLUITING LEERPLAN - LEERBOEK

 

Het leerplan is zowel bij het jaarplan als bij de lesvoorbereiding het uitgangspunt voor het werk van de leraar. Het is het basisdocument bij de lesvoorbereiding... Het leer­plan, en niet het leerboek, is de leidraad waarnaar de leraar voortdurend moet teruggrijpen.

 

Een leerling heeft recht op inhoudelijk correct, gebruiksvriendelijk en goed gestructureerd leermateriaal. Een goed leer­boek voldoet aan die vereisten.

 

-      Bij de keuze van een leerboek moet je je goed beraden; dit is een belangrijke

       taak voor een vakwerkgroep. Binnen het vele leermateriaal is het leerboek een

       middel om het leerplan te realiseren. Leerboeken moeten bij het leerplan

       aansluiten. De keuze gebeurt aan de hand van een aantal objectieve criteria

       o.m. voldoet het leerboek inhoudelijk en didactisch, is het gebruiksvriendelijk? 

 

-      Elk leerboek vereist een persoonlijke didactische verwerking door de leraar.

       Een leerboek kan daarom nooit slaafs worden gevolgd. Het kan belangrijk zijn        

       om bepaalde leerstofonderdelen toe te voegen als deze al te summier in het

       leerboek worden behandeld; het is aangewezen om bepaalde onderdelen uit

       het leerboek niet te behandelen als deze in het leerplan niet voorkomen of al

       te uitgebreid in het leerboek aan bod komen. Het leerplan zelf en de afspraken

       binnen de vakwerkgroep zijn daarin bepalend.

 

-     In bepaalde gevallen zal je genoodzaakt zijn nog een aantal gegevens op

  afzonderlijke bladen aan de leer­lingen te geven. De leerlingen moeten weten

  waar deze bladen bij horen  en hoe ze gerangschikt moeten worden. Je     

  beperkt het toevoegen van dergelijke bladen tot een minimum.

 

 

2   WERKBOEK

 

Ook elk werkboek moet op zijn didactische waarde worden getoetst. De vakwerkgroep moet ernstig overwegen of een werkboek een meerwaarde geeft aan het didactisch leerproces.

 

 

 

 

Als het werkboek zinvolle bijkomende oefeningen en een overzichtelijke structuur van de leerstof biedt, de leerlingen actief laat werken en leren, kan het een didactische meerwaarde hebben.

Ook een werkboek vraagt van jou een creatieve aanpak; het werkboek is steeds complementair aan ander leermateriaal en werkmiddelen.

 

 

3   CURSUS VAN DE LERAAR

 

Voor minder frequente studierichtingen of onderwijsvormen is het afzetgebied voor leerboeken vanuit commercieel oogpunt te klein. De school, bij uitstek de vakgroep, is dan genoodzaakt zelf leermateriaal te vervaardigen of  cursuspakketten samen te stellen. Men streeft hierbij zoveel mogelijk de eigenschappen na van een goed leerboek­.

 

Een goede cursus beantwoordt aan een aantal voorwaarden: 

 

-      de uitgewerkte leerinhouden, de gekozen teksten en oefeningen... sluiten aan

        bij het leerplan;

-      de cursus heeft een goede opbouw met een duidelijke afbakening van

        onderdelen en hoofdstukken, leerteksten, opdrachten en oefeningen,

        kernbegrippen;

-      hij bevat een inhoudsopgave met bladzijdenverwijzing;

-      hij  is taalkundig correct;

-      hij is gebruiksvriendelijk vooral wat leesbaarheid betreft (lay-out, vormgeving,

        paginering);

-      hij bevat studeeraanwijzingen, een literatuuropgave, een begrippenlijst;

-      hij bevat de datum van uitgave en de samensteller(s) van de cursus;

-      als je andere officiële documenten of tekststukken met auteursrechten in je  

       cursus voegt, moet je dit aan het secretariaat melden bij het laten kopiëren

       van je cursus;

-      wees zo eerlijk om de bronnen van waaruit je je cursus hebt samengesteld te vermelden;

        refereer ook naar vakcollega’s als je hun cursus kan/mag gebruiken.

 

Voorts is de cursus afgestemd op deze van collega's in dezelfde, vorige en volgende leerjaren. 

 

 

4   NOTITIES OF SCHRIFT VAN DE LEERLING

 

De notities van de leerlingen zijn belangrijk. Ze bevatten veelal een samenvatting van de leerinhouden, het bordschema, de oefeningen en illustraties.

 

-    Leerlingen studeren vaak vanuit hun eigen notities.

 

-    Het is wenselijk geregeld de notities van leerlingen na te kijken op correctheid en

   volledigheid.

 

-    Het is niet evident dat de leerlingen zelfstandig notities kunnen nemen.  Hiervoor 

   moeten ze in de loop van hun curriculum begeleid worden.

 

 

 

5   KOSTPRIJS

 

Denk kritisch na over de kostprijs van:

 

 

We moeten vermijden dat leerlingen/ouders nodeloos op kosten worden gejaagd.

 

Onbetaalde rekeningen is een toenemend probleem in veel, zoniet de meeste van onze scholen. 

De school voert best een kostenbesparend beleid en moet daarbij kunnen rekenen op de loyale medewerking van elke leraar. 

 

 

September 2009

 

Rik Logghe

Hoofdbegeleider SO

DPB Brugge

rik.logghe@vsko.be