De alom tegenwoordige dood

"Op een dag was ik de enige van ons bataljon die overbleef. Brokken van lijken waren overal rond, tot in de takken van de bomen. Mijn gebuur had een stuk versplinterd hout in zijn buik. Ik heb er mijn voet opgezet en de balk er uit getrokken. Ik kreeg een merci en 't was voorbij.
Je vraagt je af hoe je dat kunt.
Op dat moment zijt ge daaraan zo gewoon geraakt dat je in niets meer verschiet. Ik heb ooit een lijk opzij gerold om er naast in bed te slapen.
Achter het front hoorde ik dat mijn broer mogelijks gesneuveld was en enkele kilometers verder in Passendale in een massagraf zou liggen. Niemand kon me zeggen of 't waar was. Die onzekerheid was ondraaglijk. Ik ben 's nachts kilo-meters ver getrokken om dat massagraf open te maken. ik heb er de een na de ander verlegd. tot dat ik mijn broer gevonden heb. Hij had een kogel door het voorhoofd juist onder de helm."

Emiel Soenen

"A l'entrée du village, je m'informe, un gendarme ignore. Une femme qui lave a deviné, sa mine est réjouie, elle est contente du bon-heur que vont avoir mon père et ma soeur, vite elle me conduit par une ruelle sillonnée d'un ruisseau, nous courons, muets. Mon père est dans la cour, je vole jusqu'à lui et nous nous embrassons éperdu-ment, il me conduit près de ma soeur. Ma mère est morte. Les larmes nous empêchent de causer."

Georges Leroy