De aanblik van het slagveld

"We waren van geen kleintje vervaard: we hadden al veel doden gezien. Maar ... als we over de Klijte waren, vonden we een echte pest. Het was al dood dat we zagen: paarden, soldaten. Ze hadden de tijd nog niet gehad om ze te begraven. Sommigen waren alleen met een klein hoopje aarde bedekt, anderen met een deken of een plaat. Soms stak een hoofd nog boven de aarde uit ... Ik heb een Duitser en een Engelsman zien liggen, beiden met elkaars bajonet in hun lijf. Samen ge-stoken en samen doodgevallen ...
We zijn niet tot in Kemmel ge-raakt. Het stonk te veel. We zijn moeten terugkeren ..."

André Houwen

"Ce boyau, accidenté, boueux, nous fait deviner qu'il fut le théâtre de luttes récentes. ici nous ren-controns des armes brisées, des équipements déchiquetés, des objets les plus divers criblés d'éclats d'obus; là, un soulier renfermant encore la chair et les os sangui-nolents m'attristent bien fort. Plus loin le corps inerte d'un jeune soldat barre notre chemin, les pieds disparaissent dans la boue et chacun, en passant, piétine un pue plus ce corps qui, peu à peu, sera lui-même réduit en boue. Ces sortes de spectacles désolent pro-fondément et font haïr plus que jamais la guerre et ceux qui veulent de pareils carnages."

Georges Leroy