Vous êtes
en Flandre		 SIP-Project 2001-2002
Frans-Vlaanderen		 SIP
Scholen Internet en
Informatica Project		 VSOP
Vrij Secundair
Onderwijs Poperinge
Deelnemersinfo Home Reportages Vanaf kaart Vanuit lijst Geografisch Historisch Linguistisch
De "schreve" (de grens tussen West-Vlaanderen en Frans-Vlaanderen) is/was geen taalgrens. Toen Frankrijk in de zeventiende eeuw het gebied tussen de Leie en de zee annexeerde, was de moedertaal daar een Vlaams dialect.

De grens tussen het Germaanse en het Romaanse taalgebied lag toen meer naar het Westen. De huidige streken Flandre Côte d'Opale en Coeur de Flandre behoorden nog tot het Nederlandse taalgebied.

 Frans wordt de officiële taal en de onderwijstaal
Na de annexatie (Louis XIV 1667) voerde Frankrijk aanvankelijk een vrij soepel beleid over de aangehechte gebieden, o.a. inzake de rechten van de eigen taal.

Vanaf 1685 kwam er een einde aan de soepele houding van de Franse autoriteiten; er werd onder meer geëist dat alle officiële documenten in het Frans opgesteld werden. Vaak was dit onbegonnen werk aangezien ambtenaren de taal meestal niet machtig waren.

Opmerkelijk is dat reeds in dezelfde periode in Frans-Vlaanderen een beweging op gang kwam, vooral geleid door lage geestelijken en onderwijzers, die zich hiertegen verzette: de Frans-Vlaamse beweging. Veel haalde het verzet tegen het Frans niet uit want in 1793 verscheen een decreet dat het Frans als onderwijstaal oplegde.

Maatschappelijke veranderingen doen het Vlamsch teloorgaan
Ondanks de officiële verfransing is voor velen het Vlamsch nog lang de omgangstaal gebleven.

Pas in de tweede helft van de 20e eeuw hebben maatschappelijke veranderingen het Vlamsch als omgangtaal teloor doen gaan.

Kinderen liepen langer school. In de scholen werd het Vlamsch verboden. Wie zijn moedertaal durfde te spreken, werd bestraft. Vlamingen trouwden meer en meer met niet-Vlamingen. In de gemengde gezinnen werd Frans gesproken. Kinderen leerden het Vlamsch niet meer van hun ouders.

Preciese cijfers over het aantal Frans-Vlamingen die nog Vlamsch spreken zijn er niet. Men schat dat het nog slechts om een paar tienduizenden oudere mensen gaat. Nog maar weinig jongeren verstaan "een bètje Vlamsch".

In de reportage
Le sentier du Fraudeur -
De Blauwersroute
(H.-Hartinstituut Harelbeke)
vindt u meer info over het Vlamsch dat nog leeft op uithangsborden, kapelletjes en in de straat- en persoonsnamen.

Weliswaar verdwijnt de Vlaamse taal, maar niet het Vlaamse karakter. Carnaval, reuzen, gastronomie... zijn nog altijd onmiskenbaar "Vlaams".

Special
Dunkerque Carnaval
(Sint-Janscollege Poperinge)
Regionaal bewustzijn
De generatie die als kind nog Vlamsch gesproken heeft, gaat op zoek naar zijn roots, naar zijn "wettels" (wortels, roots).
In de reportage
Vlamsch over de schreve
(Sint-Janscollege Poperinge
i.s.m. VTI Poperinge)
kunt u kennis maken met drie kunstenaars die door hun werk het Vlamsch over de schreve voor de teloorgang behoeden.

Interesse voor het Nederlands
Als omgangstaal zal het Vlamsch verdwijnen. Langs weerskanten van de Frans-Vlaamse grens is men er zich van bewust dat de taallink in de toekomst alleen het Nederlands kan zijn. De Franse belangstelling voor het Nederlands is mede ingegeven door economische motieven.

In de reportage
Nederlands over de schreve
(Sint-Janscollege Poperinge
i.s.m. VTI Poperinge)
maakt u via interviews kennis met Vlamingen aan weerskanten van de grens die zich inzetten voor het Nederlands in Frans-Vlaanderen:
  
het Komitee voor Frans-Vlaanderen, het Maison du Néerlandais, de Stichting Ons Erfdeel.

Regionaal geëngageerde Frans-Vlamingen zetten zich in om kinderen en jongeren bewust te maken van hun Vlaamse wortels.

Special
Er zijn geen grenzen voor kinderen...
(Sint-Janscollege Poperinge)

De kinderen van de basisschool van Abele (Poperinge) en Boeschepe, aan weerskanten van de schreve, werken al jaren samen. Op 24 april 2002 werd de verbroedering gevierd in de Salle de Fêtes van Boeschepe.