Het
moederbord is een grote printplaat, vrijwel altijd vastgeschroefd aan de
onderkant of zijkant van de computerkast. Op
dit moederbord bevindt zich de processorvoet, de plaats voor het
intern geheugen, de aansluitingen voor insteekkaarten (slots) en stekkers
voor de aansluiting van de voeding. Je
vindt er ook connectors voor aansluitingen met randapparatuur.
De meeste
fabrikanten van moederborden houden zich aan standaardmaten.
Sinds de komst van de IBM AT is het zogenaamde AT-formaat standaard (zie
afbeelding). Er zijn ook baby-AT of mini-AT moederborden.
Hieronder zien we een moederbord van een DELL computer.
Je herkent duidelijk de INTEL processor.
Er bestaan
ook LTX moederborden, waar de uitbreidingskaarten op een zogenaamde riser
overdwars geplaatst worden. Deze
moederborden kenmerken zich ook door de erop gemonteerde seriële,
parallelle en monitoruitgangen.
In 1995
kwam Intel met het ontwerp van een nieuw model moederbord: de ATX, met
heel wat verbeteringen t.o.v. het AT-type.
Het ATX is o.a. handiger van opbouw en de computers zijn ook sneller te
monteren. Je kan gebruik maken van
soft power off schakeling: bij het beëindigen van Windows gaat de
computer automatisch uit.
Foto van een moederbord (plaats de muis op een onderdeel en de benaming zal verschijnen).
Probeer de componenten te benoemen. Als je met de muis boven een onderdeel staat, dan verschijnt een tekstballon met uitleg. Hieronder volgt een beschrijving voor wie de cursus op papier doorneemt:
-
linksboven zie je een slot waarin de kaart met de processor geplaatst kan
worden.
- daaronder zie je een zwarte chip
- links daarvan zie je witte IDE connectors, die dienen voor de verbinding met
de diverse opslagmedia door middel van een IDE kabel (zie verder).
- daaronder zie je een bruin slot: dit is een AGP slot, voor de grafische kaart
- dan zie je 3 witte PCI sloten (voor de verbinding met diverse
uitbreidingskaarten)
- daaronder zie je 3 zwarte ISA sloten (dezelfde functie van PCI sloten, maar
ISA is een oude standaard die zal verdwijnen). Op de tweede foto van een
moederbord vind je trouwens geen ISA sloten meer terug.
- in het midden rechts zie je 3 zwarte DIMM sloten waar RAM chips in kunnen
geplaatst worden.
- daaronder zie je 4 witte SIMM sloten eveneens voor RAM chips (maar bij de
nieuwe modellen komt dit niet meer voor).
- helemaal rechtsonderaan zie je de socket voor een batterij die een aantal
componenten permanent van stroom moet voorzien (zoals de EPROM).
De verschillende poorten (AGP, PCI en ISA) en sloten (SIMM en DIMM) worden meer gedetailleerd behandeld in respectievelik hoofdstuk 6 communicatie en hoofdstuk 7 intern geheugen.
Op deze foto zie je een ander moederbord. Probeer opnieuw zoveel mogelijk componenten te benoemen.
Het 220
Volt wisselspanningssignaal van het stroomnete wordt omgezet door de voeding
in verschillende lagere voltages (gelijkspanning).
De 3,5 volt is bedoeld voor de moderne processors die op dit voltage
werken.
De voeding wordt vaak dwars in de kast geplaatst, waarbij de ventilator direct
over de processor blaast.
Vroeger
was 200 Watt de standaard, maar tegenwoordig is dit niet meer toereikend. De
meeste pc's hebben 300 W nodig, omwille van alle extra apparaten. Als je bv.
een zware grafische kaart hebt ,en verschillende harde schijven, dan is 350
W geen overbodige luxe (een videokaart kan op zichzelf al 80 Watt vereisen).
foto van de voeding van een pc met gekleurde kabels voor opslagmedia
Op deze
foto zie je de voeding van een pc, met een wirwar van gekleurde draden.
De
aansluitingen voor diverse opslagmedia zijn 4-polig, en je ziet 3 soorten
kleuren van draden:
ü
rood = 5 volt
ü
geel
= 12 volt
ü
zwart (2 draden)=
de massa
Op deze foto zie je hoe een 3kleurige draad vertrekt van het stroomblok naar een diskette-station.
Op deze foto zie je niet alleen de 3 kleurige voedingskabels maar ook een IDE kabel (zie verder) voor een CD-ROM.
Naast
de klassieke stroomvoorziening is er ook altijd een batterij die energie levert
aan ondermeer de ROM processors (zie verder). Dit verklaart ondermeer dat
de systeemdatum perfect wordt bijgehouden ook al wordt de pc een ganse periode
niet gebruikt. Bij de eerste pc's moest men trouwens bij het opstarten
altijd weer opnieuw de huidige datum ingeven.
Dit is een foto van een batterij die op het moederbord is bevestigd.
Stroompannes kunnen soms voor ernstige problemen zorgen, daarom nemen professionele pc gebruikers vaak hun voorzorgen door een UPS te installeren. Een UPS (Universal Power Supply) is een noodbatterij die de computer voorziet van de nodige spanning als de stroom uitvalt, althans voor een beperkte tijd, bv. 1 of 2 uur. Tevens kan een UPS fungeren als stroomfilter om de apparatuur te beschermen als er een plotse onvoorziene stroompiek zich voordoet (bv. blikseminslag).